فناوری DM-i بی‌وای‌دی چیست؟ نحوه عملکرد و تفاوت با DM-p

DM-i چیست؟

DM-i یکی از فناوری‌های پلاگین هیبرید BYD و بخشی از خانواده DM یا Dual Mode این شرکت است. معماری Super DM بی‌وای‌دی با رویکرد برق‌محور توسعه یافته است؛ یعنی موتور الکتریکی در بخش مهمی از شرایط رانندگی نقش اصلی در تأمین نیروی محرکه دارد و موتور بنزینی متناسب با وضعیت سیستم از آن پشتیبانی می‌کند.

بی‌وای‌دی در توضیحات رسمی خود، DM-i را در خانواده فناوری‌های پلاگین هیبرید هوشمند قرار می‌دهد. خودرو می‌تواند در حالت تمام‌الکتریکی حرکت کند و در حالت هیبریدی نیز نحوه همکاری موتور بنزینی، باتری و مجموعه الکتریکی متناسب با شرایط تغییر می‌کند.

برای آشنایی بیشتر با معماری این سیستم می‌توانید صفحه رسمی فناوری Super DM بی‌وای‌دی را مشاهده کنید.

اجزای اصلی سیستم DM-i چیست؟

ساختار دقیق مجموعه قوای محرکه بسته به نسل فناوری، مدل و تیپ خودرو متفاوت است؛ اما مجموعه DM-i می‌تواند اجزای اصلی زیر را در کنار یکدیگر قرار دهد:

• موتور بنزینی توسعه‌یافته برای مجموعه هیبرید
• موتور الکتریکی محرک
• موتور/ژنراتور الکتریکی
• مجموعه هیبرید الکتریکی
• باتری ولتاژ بالا
• سیستم مدیریت باتری و واحدهای کنترل الکترونیکی
• سامانه بازیابی انرژی هنگام کاهش سرعت و ترمزگیری

هماهنگی این اجزا به سیستم اجازه می‌دهد با توجه به سطح شارژ باتری، سرعت خودرو، تقاضای راننده برای توان و شرایط رانندگی، مسیر مناسب تأمین و انتقال انرژی را انتخاب کند.

DM-i چگونه کار می‌کند؟

یکی از ویژگی‌های مهم DM-i این است که مسیر انتقال انرژی همیشه ثابت نیست. سیستم مدیریت انرژی می‌تواند نحوه همکاری باتری، مجموعه الکتریکی و موتور بنزینی را متناسب با وضعیت خودرو تغییر دهد.

۱. حرکت تمام‌الکتریکی در حالت EV

هنگامی که سطح شارژ باتری و شرایط سیستم اجازه دهد، خودرو می‌تواند در حالت EV با استفاده از انرژی ذخیره‌شده در باتری و موتور الکتریکی حرکت کند.

در این وضعیت موتور بنزینی برای تأمین نیروی محرکه موردنیاز نیست و تجربه رانندگی به یک خودروی تمام‌الکتریکی نزدیک می‌شود. این حالت به‌ویژه در رفت‌وآمدهای شهری امکان استفاده بیشتر از انرژی الکتریکی را فراهم می‌کند.

۲. عملکرد سری در حالت هیبریدی

با کاهش سطح شارژ باتری یا تغییر شرایط رانندگی، موتور بنزینی می‌تواند وارد مدار شود. در حالت HEV Series موتور بنزینی در تولید انرژی موردنیاز سیستم مشارکت می‌کند، در حالی که چرخ‌ها توسط موتور الکتریکی به حرکت درمی‌آیند.

در چنین شرایطی، موتور بنزینی می‌تواند نقش تولیدکننده انرژی را داشته باشد، بدون آنکه الزاماً نیروی خود را مستقیماً به چرخ‌ها منتقل کند.

۳. عملکرد موازی هنگام نیاز به توان بیشتر

DM-i به عملکرد سری محدود نیست. در شرایطی که خودرو به توان بیشتری نیاز داشته باشد، سیستم می‌تواند وارد حالت HEV Parallel شود و موتور بنزینی و مجموعه الکتریکی به‌صورت هم‌زمان در تأمین نیروی موردنیاز خودرو مشارکت کنند.

بنابراین این تصور که «موتور بنزینی در DM-i همیشه فقط یک ژنراتور است» دقیق نیست.

۴. مشارکت مستقیم موتور بنزینی در حرکت

در برخی شرایط رانندگی، به‌ویژه هنگام حرکت با سرعت بالاتر و زمانی که سیستم تشخیص دهد استفاده مستقیم از موتور بنزینی بهره‌وری بیشتری دارد، موتور احتراق داخلی می‌تواند مستقیماً در انتقال نیروی محرکه به چرخ‌ها مشارکت کند.

انتخاب میان این وضعیت‌ها توسط سیستم مدیریت انرژی انجام می‌شود و راننده برای هر تغییر در مسیر انتقال نیرو نیازی به مدیریت دستی مجموعه ندارد.

۵. بازیابی انرژی هنگام کاهش سرعت

هنگام کاهش سرعت یا ترمزگیری، بخشی از انرژی جنبشی خودرو که در خودروهای متداول عمدتاً به گرما تبدیل می‌شود، می‌تواند از طریق سامانه بازیابی انرژی دوباره به انرژی الکتریکی تبدیل شود.

این انرژی در باتری ذخیره می‌شود و دوباره در اختیار مجموعه الکتریکی خودرو قرار می‌گیرد.

تفاوت DM-i با یک خودروی هیبریدی معمولی چیست؟

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها، امکان شارژ باتری از منبع خارجی است. DM-i یک فناوری پلاگین هیبرید یا PHEV است؛ بنابراین باتری خودرو علاوه بر مدیریت انرژی توسط خود سیستم، قابلیت شارژ از منبع برق خارجی را نیز دارد.

البته «هیبرید معمولی» یک معماری واحد نیست و خودروسازان مختلف از سیستم‌های متفاوتی استفاده می‌کنند. بنابراین این مقایسه برای توضیح تفاوت کلی میان یک سیستم پلاگین هیبرید برق‌محور و خودروهای هیبرید غیرقابل شارژ ارائه شده است و نباید به تمام خودروهای هیبرید تعمیم داده شود.

اگر شارژ باتری DM-i کاهش پیدا کند چه اتفاقی می‌افتد؟

این موضوع یکی از تفاوت‌های مهم یک خودروی پلاگین هیبرید با خودروی تمام‌برقی را نشان می‌دهد. خودروهای DM-i برای ادامه حرکت صرفاً به شارژ خارجی وابسته نیستند.

با کاهش سطح شارژ باتری، سیستم مدیریت انرژی می‌تواند موتور بنزینی و مجموعه هیبرید را برای ادامه حرکت و تأمین انرژی موردنیاز وارد مدار کند.

البته پایین بودن میزان شارژ نمایش‌داده‌شده به این معنی نیست که باتری از نظر فنی هیچ انرژی در اختیار ندارد. سیستم مدیریت باتری بخشی از ظرفیت را برای عملکرد مناسب مجموعه هیبرید مدیریت می‌کند.

DM-i چه حسی هنگام رانندگی ایجاد می‌کند؟

از آنجا که موتور الکتریکی در بخش قابل توجهی از شرایط رانندگی می‌تواند نقش اصلی در تأمین نیروی محرکه داشته باشد، واکنش خودرو به پدال گاز، تحویل نیرو و عملکرد مجموعه انتقال قدرت می‌تواند به تجربه یک خودروی برقی نزدیک‌تر باشد.

بی‌وای‌دی نیز در معرفی رسمی فناوری Super Hybrid with DM Technology بر نقش پررنگ مجموعه الکتریکی در این معماری تأکید می‌کند.

با این حال، تجربه واقعی رانندگی به مدل خودرو، نسل سیستم DM-i، ظرفیت باتری، توان مجموعه الکتریکی، وزن خودرو، تنظیمات نرم‌افزاری و شرایط رانندگی بستگی دارد. به همین دلیل نمی‌توان عملکرد یک مدل مجهز به DM-i را بدون بررسی مشخصات فنی به مدل دیگری تعمیم داد.

DM-i با DM-p چه تفاوتی دارد؟

فناوری‌های DM-i و DM-p هر دو به خانواده فناوری‌های Dual Mode بی‌وای‌دی تعلق دارند، اما فلسفه و اولویت طراحی آنها یکسان نیست.

در خانواده فناوری DM، رویکرد DM-i بیشتر با بهره‌وری انرژی و استفاده پررنگ از نیروی الکتریکی شناخته می‌شود؛ در حالی که DM-p با تأکید بیشتری بر توان و عملکرد حرکتی توسعه یافته است.

DM-p چیست؟

DM-p را می‌توان شاخه عملکردمحور خانواده فناوری DM بی‌وای‌دی دانست. در این رویکرد، مجموعه موتور بنزینی، سامانه الکتریکی، باتری و مدیریت انرژی با تأکید بیشتری بر توان و عملکرد حرکتی هماهنگ می‌شوند.

با این حال، DM-p را نباید مترادف «دو موتور» یا «موتور دوگانه» دانست.

عبارت DM یا Dual Mode نام خانواده فناوری پلاگین هیبرید BYD است و به‌خودی‌خود تعداد موتورهای یک خودرو را مشخص نمی‌کند.

یک خودروی مجهز به فناوری‌های خانواده DM می‌تواند بر اساس مدل، نسل و معماری قوای محرکه از آرایش متفاوتی از موتور بنزینی و موتور یا موتورهای الکتریکی استفاده کند. بنابراین تعداد موتورهای الکتریکی، نوع سیستم انتقال نیرو و ساختار چهارچرخ محرک باید برای همان مدل و تیپ مشخص بررسی شود.

آیا DM-i همان خودروی برقی است؟

خیر. خودروی مجهز به DM-i یک خودروی پلاگین هیبرید یا PHEV است، نه یک خودروی تمام‌برقی یا BEV.

وجود باتری قابل شارژ و امکان حرکت تمام‌الکتریکی ممکن است تجربه استفاده از آن را در برخی شرایط به خودروهای برقی نزدیک کند، اما وجود موتور احتراق داخلی تفاوت بنیادی آن با یک خودروی تمام‌برقی است.

در یک خودروی BEV نیروی محرکه فقط از سامانه الکتریکی تأمین می‌شود؛ در حالی که DM-i علاوه بر مجموعه الکتریکی، موتور بنزینی نیز دارد و سیستم مدیریت انرژی می‌تواند بر اساس شرایط از منابع مختلف استفاده کند.

آیا DM-i همان خودروی دو موتوره است؟

خیر؛ این دو مفهوم نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

وجود عبارت Dual Mode در نام خانواده فناوری DM به معنی داشتن «دو موتور محرک» نیست.

در توضیحات رسمی برخی از سیستم‌های Super DM، مجموعه هیبرید الکتریکی می‌تواند شامل ماشین‌های الکتریکی با وظایف متفاوت مانند تولید انرژی و تأمین نیروی محرکه باشد؛ اما این موضوع به این معنی نیست که هر خودروی DM-i الزاماً یک خودروی «دو موتوره» به معنای رایج خودروهای دارای دو موتور محرک یا سیستم چهارچرخ محرک است.

برای آشنایی بیشتر با حالت‌های عملکرد این فناوری می‌توانید توضیحات رسمی BYD درباره Super DM را مطالعه کنید.

چرا شناخت نسل و نسخه DM-i اهمیت دارد؟

یکی از اشتباهات رایج هنگام بررسی خودروهای BYD این است که تمام مدل‌های دارای نشان DM-i از نظر فنی یکسان فرض شوند.

فناوری DM در طول زمان توسعه پیدا کرده و نسل‌های مختلف آن از نظر معماری، مدیریت انرژی و مشخصات فنی تفاوت‌هایی دارند. حتی دو خودرو از یک نسل فناوری نیز الزاماً باتری، موتور، برد الکتریکی یا توان یکسانی ندارند.

مواردی مانند:

• ظرفیت باتری
• برد تمام‌الکتریکی
• استاندارد اندازه‌گیری برد مانند CLTC یا WLTP
• توان موتور بنزینی
• توان موتور یا موتورهای الکتریکی
• توان مجموعه
• سرعت و توان شارژ
• نوع انتقال نیرو
• دیفرانسیل جلو یا چهارچرخ محرک بودن

این موارد می‌توانند میان مدل‌ها، تیپ‌ها و بازارهای مختلف متفاوت باشند. به همین دلیل اعدادی مانند مصرف سوخت، برد الکتریکی یا برد ترکیبی یک محصول مشخص DM-i را نباید به تمام خودروهای مجهز به این فناوری نسبت داد.

DM-i برای چه نوع استفاده‌ای طراحی شده است؟

یکی از اهداف اصلی خودروهای پلاگین هیبرید، ترکیب امکان رانندگی الکتریکی در استفاده روزمره با انعطاف بیشتر در مسیرهای طولانی است.

اگر امکان شارژ منظم خودرو وجود داشته باشد، بخشی از رفت‌وآمدهای روزانه می‌تواند با استفاده بیشتر از انرژی الکتریکی انجام شود. در سفرهای طولانی‌تر نیز وجود موتور بنزینی وابستگی کامل خودرو به ایستگاه شارژ را کاهش می‌دهد.

البته میزان این مزیت در عمل به ظرفیت باتری، برد الکتریکی همان مدل، امکان شارژ، الگوی رانندگی، دمای محیط و شرایط مسیر بستگی دارد.

بنابراین هنگام بررسی یک خودروی DM-i بهتر است به‌جای توجه صرف به نام فناوری، مشخصات دقیق همان خودرو و تناسب آن با الگوی استفاده راننده بررسی شود.

آشنایی بیشتر با محصولات BYD در الوند خودرو

برای آشنایی بیشتر با محصولات جدید خانواده BYD و Fangchengbao می‌توانید مشخصات BYD Leopard 7 Ultra را در وب‌سایت الوند خودرو مشاهده کنید.

توجه داشته باشید که فناوری قوای محرکه هر محصول باید بر اساس مشخصات همان مدل و تیپ بررسی شود و صرف قرار گرفتن یک خودرو در خانواده محصولات BYD به معنی استفاده از DM-i یا DM-p نیست.

سؤالات متداول درباره DM-i

جمع‌بندی؛ ایده اصلی DM-i چیست؟

برای درک فناوری DM-i کافی است یک اصل را به خاطر داشته باشیم: DM-i یک سیستم پلاگین هیبرید با رویکرد برق‌محور است.

باتری، مجموعه الکتریکی، موتور بنزینی و سیستم مدیریت انرژی به‌صورت هماهنگ کار می‌کنند تا بر اساس شرایط رانندگی، مسیر مناسب تأمین و انتقال انرژی انتخاب شود.

خودرو می‌تواند در حالت EV از نیروی الکتریکی استفاده کند و در حالت هیبریدی نیز سیستم متناسب با وضعیت باتری، سرعت و میزان توان موردنیاز، نحوه همکاری موتور بنزینی و مجموعه الکتریکی را مدیریت کند.

در سوی دیگر خانواده DM، فناوری DM-p قرار دارد که تأکید بیشتری بر توان و عملکرد حرکتی دارد. با این حال، DM-i و DM-p را نباید صرفاً بر اساس تعداد موتورها از یکدیگر تفکیک کرد؛ تفاوت اصلی آنها به رویکرد و اولویت طراحی سیستم مربوط می‌شود.

در نهایت، نشان DM-i اطلاعات مهمی درباره نوع فناوری خودرو در اختیار ما قرار می‌دهد، اما برای ارزیابی یک محصول مشخص همچنان باید مدل، تیپ، نسل سیستم، ظرفیت باتری، مشخصات موتورها، استاندارد اندازه‌گیری برد و بازار عرضه همان خودرو بررسی شود.

برای مشاهده محصولات، اخبار و مطالب تخصصی بیشتر می‌توانید به وب‌سایت رسمی الوند خودرو مراجعه کنید.